یاد شیرین
نکو داشت مقام علمي و جايگاه فرهنگي شخصيت هاي والاي علمي و فرهنگي کشورمان، چندي است که مورد توجه نهادها و مراکز مختلف دولتي قرار گرفته است.
شاگردان تاريخ ايران نيز در انجمن زنان پژوهشگر تاريخ به منظور اداي بخشي از رسالت «قدر استاد نکو دانستن» برآنند تا در محفلي شاد و صميمي در آستانه ولادت خاتم الانبياء و المرسلين، رحمة للعالمين، خاطرات شيرين از استاد مسلم تاريخ و محقق و پژوهشگر برجسته اين عرصه، دکتر شيرين بياني را يادآور شوند.
شيرين بياني به سال 1317ش. در تهران و در خانوادهاي فرهنگي- سياسي متولّد شد. پدرش دکتر خانبابا بياني، استاد ممتاز دانشگاه تهران، بنيانگذار دانشگاه تبريز، بنيانگذار گروه آموزشي تاريخ دانشکدهي ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران، استقلال و توسعهي بخش دانشسراي عالي (تربيت معلّم امروزي)؛ و صاحب تأليفات متعدد در زمينهي تاريخ است. مادر وي باستانشناس، متخصّص سکّهشناسي، مدرّس رشتهي باستانشناسي و هنر دانشگاه تهران، موزهدار موزهي ايران باستان (موزهي ملّي ايران کنوني)، مؤلّف چند کتاب معتبر در بارهي سکّه و مُهر و مقالات متعدّد؛ و همچنين نقّاش ميباشد؛ و خواهرش سوسن بياني به کار تدريس در دانشگاه تهران در رشتهي باستانشناسي اشتغال دارد.
شيرين بياني پس از اخذ ديپلم ادبي با رتبهي اوّل از دبيرستان انوشيروان دادگر تهران؛ در سال 1336ش. وارد دانشگاه شد. دورهي کارشناسي را در رشتهي تاريخ در دانشگاه تهران با رتبهي اوّل، گذرانيد. براي ادامهي تحصيل به فرانسه رفت و در دانشگاه سُوربُن پاريس موفّق به اخذ دکتري در رشتهي تاريخ با درجهي بسيار عالي، به سال 1342ش. گرديد. در سال 1343ش. وارد کادر آموزشي دانشگاه تهران، دانشکدهي ادبيات و علوم انساني، گروه آموزشي تاريخ شد؛ و در سال 1356ش. پس از طي مراحل معمول، به مرتبهي استادي رسيد. تخصّص وي در زمينهي عهد مغول و مغولشناسي ميباشد؛ ولي به ضرورت کار گروه تاريخ، تدريس تاريخ دوران باستان ايران را نيز از همان ابتداي ورود، عهده دار شد.
تأليفات وي عبارتند از:
1- تاريخ آلجلاير
2- زن در ايران عصر مغول
3- ايران در برخورد با مغول
4- هشت مقاله در زمينهي تاريخ
5- شامگاه اشکانيان و بامداد ساسانيان
6- مجموعهي سه جلدي دين و دولت در ايران عهد مغول؛ که اين مجموعه در سال 1375ش. بهترين کتاب سال ايران؛ و در همان سال بهترين کتاب سال دانشگاه تهران شناخته شد.
7- تيسفون و بغداد در گذر تاريخ
8- دين و دولت در عهد ساساني و چند مقالهي ديگر
9- تاريخ ايلخانان در ايران
10- تاريخ ايران باستان – از ورود آريائيها تا سقوط هخامنشيان
11- دمساز دوصد کيش – دربارهي مولانا جلالالدّين
12- پنجرهاي رو به تاريخ – نوزده مقاله
13- سعدي، خاک شيراز و بوي عشق (زير چاپ)
ترجمهها:
1- نظام اجتماعي مغولان – فئوداليسم خانهبهدوشي
2- چنگيزخان
3- تاريخ سرّي مغولان
4- تاريخ عيلام
حدود بيست مقاله که در مجموعهها و مجلّات معتبر داخلي و خارجي به چاپ رسيده است. حدود چهل سخنراني ايراد شده در مجامع بينالمللي و داخلي؛ که اغلب آنها به چاپ رسيده است.
شيرين بياني به بيست وهفت کشور سفر تحقيقاتي داشته؛ و به اخذ بيش از بيست تقديرنامه (لوح تقدير) از مؤسّسات فرهنگي و دانشگاهها نائل آمده است. در دي ماه سال 1382ش. طي مراسم بزرگداشتي از جانب "انجمن آثار و مفاخر فرهنگي ايران" به اخذ "لوح تقدير" و جايزه نائل آمده؛ و نام وي در فهرست "مفاخر فرهنگي ايران" ثبت گرديده است؛ و به همين مناسبت تمبر يادبودي از وي به چاپ رسيده است. وي استاد راهنماي هفت رسالهي دکتري و بيش از بيست رسالهي کارشناسي ارشد بوده؛ و سرانجام در سال 1386ش. به افتخار بازنشستگي نائل آمده است؛ ولي همچنان به کار پژوهش، تأليف کتاب، مقاله، ايراد سخنراني و راهنمائي دانشجويان اشتغال دارد.
انجمن زنان پژوهشگر تاريخ با همكاري پژوهشگاه امام خميني(ره) و انقلاب اسلامي طي برنامه نيم روزه اي (سه شنبه 11/12/88 ساعت: 16 الی 19) در سالن اجتماعات اين پژوهشگاه و در جمع اساتيد، پژوهشگران، دانشجويان و علاقمندان و شاگردان استاد پيشکسوت و فرزانه تاريخ، دکتر شيرين بياني، ياد شيرينش را گرامي مي¬دارد.
سخنرانان اين برنامه دکتر منصوره اتحاديه، دکتر ژاله آموزگار، دکتر ايرج ناصري تنهاتن و دکتر محمد حسين منظورالاجداد و نيز همسر اديب و فاضل ايشان آقاي دکتر محمد اسلامي ندوشن خواهند بود که پيرامون شخصيت و آثار اين محقق و تاريخ نگار ارجمند، سخن خواهند گفت.
در اين برنامه همچنين گزارش سخنراني هاي ماهانه سال جاري، ارائه خواهد شد.
تلفن: 66917569 -66917570