همايش "نقش زن در جهان اسلام" به همت انجمن زنان پژوهشگر تاريخ و با همكاري مجمع تشكلهاي غيردولتي زنان استان گلستان و موسسه فرهنگي ميرداماد برگزار شد.
در اين همايش آيتا... نورمفيدي عضو مجلس خبرگان، فاطمه علائيرحماني عضو هيأت علمي دانشگاه الزهرا، هادي خانيكي مدير موسسه گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها ، دكتر محسن بهشتي سرشت عضو هيأت علمي دانشگاه امام خميني (ره)و دكتر معطوفي از محققين گرگان ، سخنراني داشتند.
پس از ارائه گزارش دبير همايش ، زينب احيائي ، آيتا... نورمفيدي عضو مجلس خبرگان از استان گلستان به ارائه سخنراني پرداخت و با تأكيد بر اينكه دين اسلام بهعنوان راه زندگي بشر است، گفت: با ظهور دين اسلام تحول بزرگي در زندگي خانمها پيدا شد و در نتيجه نقش زنان در جهان اسلام در همه زمينهها به شكلي بارز و روشن خودش را نشان داد. به همين دليل ما در زمان پيدايش و ظهور اسلام نقش زنان را بسيار حساس و مهم ميبينيم.
وي در ادامه بر نقش حضرت خديجه (س) در انتشار دعوت پيامبر تأكيد كرد و با اشاره به اينكه اولين شهيد جهان اسلام سميه بود، افزود: شهادت سميه در كنار همسرش ياسر نشاندهنده اهميت حضور نقش زنان در ظهور، پيدايش و حمايت از اسلام است. همچنين در زمان تثبيت اسلام يعني زمان مهاجرت پبامبر از مكه و مدينه نيز نقش زنان بسيار مهم و تأثيرگذار بوده است.
امام جمعه گرگان ادامه داد : همانطور كه تاريخ ثبت كرده دوران زندگي مسلمانان و رسول خدا در مدينه دوران بسيار سخت و طاقتفرسايي بود چرا كه مورخان ثبت كردهاند 83 يا 85 غزوه در اين دوران دهساله به وقوع پيوست و واقعيت امر اين است كه نقش زنان در اين دوران چه در پشت جبهه و چه در صحنه هاي جنگ غيرقابل انكار است .
وي در ادامه با طرح اين سوال كه اصولاً نگاهها در مورد زنان قبل از پيدايش اسلام و رسول خدا و گسترش تعاليم قرآن چه نوع نگاههايي بوده است؟ افزود : اسلام در نگاههاي مكاتب گوناگون و حكومتهاي مختلف تحولهاي اساسي را ايجاد كرد.
وي ادامه داد: اسلام انسان را بهعنوان خليفةا... معرفي كرد. اين در حالي است كه خلافت واقعي مونث و مذكر ندارد يعني هم زن ميتواند خليفةا... باشد و هم مرد. همچنين در اسلام روح مورد خطاب است و قرب الهي بالاترين منصب براي انسانها است. در اين زمينه هم بايد توجه كرد كه قرب الهي ربطي به جنسيت انسان ندارد . چرا كه زن و مرد از يك ريشه جان ميگيرند.
وي ادامه داد : اسلام يك تحول اساسي و زيربنايي در نگاه بهزن ايجاد كرد و خانمها توانستند با حمايت اسلام قابليت هاي خودشان را در همه زمينهها عرضه كنند ، اما متأسفانه امروز نگاهي نادرست و ناخوشايند را نسبت به زن در جوامع اسلامي مي بينيم.
نورمفيدي افزود: امروز دو نوع نگاه در ميان جوامع اسلامي رايج است كه به نظر من هيچكدام آنها اسلامي نيست. يك نگاه سنتي است كه زن را يك موجودي ميداند كه بايد گوشه خانه بخزد و تنها داخل خانه را اداره كند و وجود زن را طفيلي و حاشيهاي و زايد ميداند، كه قطعاً اين نگاه، نگاه اسلامي نيست و نگاه ديگر كه مقابل نگاه قبلي است ، تحت عنوان آزادي و نجات زن ، او را در جايگاه ديگري كه شايسته زنان نيست قرار ميدهد.
نورمفيدي تأكيد كرد: در مقابل اين دو نگاه ، جمهوري اسلامي بايد بتواند راه ميانه و راه مستقيم را برگزيند.
وي ادامه داد: ما بايد تعريف كنيم كه صراطالمستقيم براي زن چيست؟ چرا كه دنياي امروز نيازمند اين تعريف است. امروز از آنچه كه بر زنان ميگذرد حتي فرياد جهان صنعتي هم بلند شده است .
هويت مشروعيت بخش مقابل هويت مقاومت
مدير موسسه گفتگوي فرهنگها و تمدنها نيز با حضور در همايش بررسي نقش زنان در جوامع اسلامي در استان گلستان با قرائت مقالهاي با عنوان "زنان مسلمان و روند نوگرايي فرهنگي" در اينباره گفت: ما بايد هندسه معرفتي را مشخص كنيم بفهميم در كدام جهان زندگي ميكنيم، اين در حالي است كه وسايل ارتباطي مرزهاي جغرافيايي را به هم نزديك كرده است فاصلههاي زماني را فشرده كرده يعني در آن واحد هم در حال به سر ميبريم و هم در آينده و هم در گذشته به گونهاي كه مثل گذشته نميشود مرزهايي را براي فرهنگ و سياست مشخص كرد.
وي ادامه داد: ما در فضا و زماني به سر ميبريم كه فاصلههايي از بين ميرود و فاصلههاي جديدي به وجود ميآيد.
خانيكي با اشاره به اينكه روندهايي در تحولات جديد برجستهتر شده است گفت: جهانگرايي يا جهانيشدن، منطقهگرايي مثل جهان اسلام، جهان عرب، آسياي شرقي مليتگرايي يا گرايشهاي ملي براساس تعصبات، معنويتگرايي و مأموريتگرايي هم گرايش هاي جديدي است كه در كنار هم باعث ميشود كه طيف تحولات نو در جهان را به خوبي براساس آنها تحليل كنيم.
عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبائي افزود: همانطور كه جهان ما به سمت مسايل جهاني رفته است در كنار آن نيز موضوعات خرد و نوپاي هر منطقه نيز جهانيتر شده است.
خانيكي ادامه داد:گرايش به حقوق زنان نيز از جمله تحولات خردي است كه در روند جهانيشدن مورد توجه تمام جهانيان قرار گرفته است . چرا كه فرد به دنيا ميآيد و سپس در قالبهاي زنانه و مردانه قرار ميگيرد.
وي ادامه داد: هويت امروز صرفنظر از ابهامهايش و دستكاريهايي كه روي آن ايجاد شده و مشكلاتي ايجاد كرده است ولي هويت معناي جديد دارد كه هم معنا را ميسازد و هم ويژگيهاي اقتصادي و فرهنگي و سياسي را شكل ميدهد.
خانيكي تأكيد كرد: اگر هويتي كه توسط نهادهاي اجتماعي مثل خانواده و آموزش ساخته ميشود ، نتواند در لايههاي پنهان رسوخ كند در برابر آن هويتهاي مقاومت شكل ميگيرد و مانع از ايجاد نقش صحيح آنها خواهد شد.
لازم به ذکر است مشارکت سیاسی زنان در اسلام (بررسی ادله موافقین و مخالفین) ، مشارکت سیاسی زنان در ایران معاصر و مشاهیر زنان گرگان از دیگر عناوین مقالات این همایش بود که پس از ارائه آن ، سخنرانان به پاسخگویی سوالات مطروحه پرداختند .
بازدید از نمایشگاه کتاب ، عکس و سند و نیز آثار تاریخی گرگان ، از برنامه های جنبی این همایش بود .