اگرچه در كتابهاي تاريخي هيچ جا سخني از اين شب نيست، اما پيداست كه شب يلدا يادگار هزاره هاي باستاني ايران است. يلدا لغتي سرياني است و البته جاي تعجب نيست چرا كه اين شب يادگار تولد مهر است و از آنجا كه مهرپرستي در سالهاي نخستين ميلادي از ايران به غرب شيوع پيدا كرد، ناچار نامي غير ايراني يافت و به آن معروف شد. سپس احتمالاً اين نام مجدداً به ايران برگشت، اگرچه نمي بايست علي الاصول در اين مدت در اجراي مراسم مزبور در ايران وقفه اي افتاده باشد.   به نظر مي رسد كه شب چله، آييني دهقاني و روستايي بوده است ، چرا كه با اين شب كار كشاورزان به اتمام مي رسد و نشستن و به انتظار سرماي زمستان بودن آغاز مي گردد. از طرف ديگر در مراسم شب يلدا كه مي توان گفت پس از نوروز پابرجا ترين و همه گيرترين جشن باستاني ايران است، از هيچ غذاي خاص پختني حرفي در ميان نيست. به واقع آنچه در اين شب سفرۀ روي كرسي را پر مي كند، همه خوراكي هاي روستايي، خشكبار، ميوه هاي تابستاني- كه به زحمت تا به اين شب سالم مانده اند- و آجيلي است كه تهيه اش براي روستاييان آسان بوده است. مي توان گفت نوع خوراكي هاي شب يلدا به نحوي است كه اساساً براي بيدار ماندن و سرگرم شدن و احتمالاً متل و قصه و شعر شنيدن مناسب است.    در شب يلدا رسم بر اين بوده كه مردمان تا صبح بيدار مي ماندند. كارزاري در جريان است كه همه به گوشند تا پايانش را ببينند. دراز ترين و شوم ترين شب سال قد علم كرده است تا ظهور فروغ خورشيد ( مهر) را جلو گيرد. بيداري ايرانيان كمكي است به نور تا قدرت يابد و بر تاريكي چيره شود. همه منتظرند تا اين شب دراز ، در هياهوي خانوادگي بگذرد، و فروغ نور، تولد دوبارۀ مهر را نويد دهد. ايرانيان مي دانند كه با تاب آوردن شبي چنين دراز و سياه، صبحي را نظاره خواهند كرد كه روشن تر است .

انجمن زنان پژوهشگر تاريخ به مناسبت هفته پژوهش برگزار مي كند :

"همايش زن در جهان اسلام"

به گفته روابط عمومي انجمن ، اين همايش صبح روز پنج شنبه 7/10/85 در تالار فخرالدين اسعد گرگاني برگزار خواهد شد . در اين همايش كليه اساتيد ، پژوهشگران و دانشجويان رشته هاي تاريخ و مطالعات زنان و ساير علاقمندان به مباحث تاريخي و نيز زنان استان گلستان حضور خواهند داشت . همچنين آقايان آيه الله نورمفيدي ، آيه الله موسوي بجنوردي ، دكتر خانيكي ، دكتر بهشتي سرشت ، دكتر معطوفي و سركار خانم دكتر علايي رحماني از سخنرانان همايش مي باشند . تعدادي از اعضاء انجمن از سراسر كشور نيز براي شركت در همايش در استان فرهنگي گلستان حضور خواهند يافت . شركت كنندگان در همايش همچنين از نمايشگاه كتاب و عكس و سند كه به همين مناسبت برگزار مي شود و نيز از موزه گرگان و آثار تاريخي و باستاني استان بازديد خواهند كرد .

لازم به ذكر است انجمن پيش از اين علاوه بر ميزگردها و همايش هاي تاريخي مبادرت به برگزاري سمينارهاي بين المللي زن در ادوار مختلف تاريخ ايران و زن در تاريخ ايران معاصر كرده است و برگزاري سمينار بين المللي زن در جهان اسلام برنامه آتي انجمن خواهد بود .

زمان : 7/10/85                     ساعت : 12:30 – 8:30

مكان : گرگان – خيابان لشكر يكم – تالار فخرالدين اسعد گرگاني

حضور براي كليه علاقمندان آزاد است .

ديروز به دعوت دبير انجمن علمی تازه تاسيس تاريخ رفته بودم دانشگاه تربيت معلم

به دوستان گفته بودم در مورد نحوه شکل گيری انجمن و اقدامات و برنامه های آن سخن خواهم گفت . وارد دانشگاه که شدم حس خوشايندی همراه با خاطرات دوران شيرين دانشجويی به سراغم آمد . چهره های بشاش دانشجويان که البته تعداد بسياری از آنان دختر بودند اشتياقم را برای گفتگو با آنها افزايش داد . وقتی دانشجوی ترم دومی تاريخ به عنوان دبير انجمن به استقبال آمد و مرا به سمت سالن تماعات راهنمايی کرد ، در مسير تعدادی از دانشجويان ديگر با ما همراه شدند و خيلی زود سر صحبت را باز کردند . آنان می خواستند بدانند من در مورد چه چيزی می خواهم صحبت کنم و وقتی شنيدند جلسه کاملاْ علمی است اخم هايشان در هم رفت شايد انتظار داشتند من بيشتر در مورد مسائل زنان خصوصاْ در فضای انتخابات شوراها سخن بگويم اما وقتی پس از دکتر مختاری رئيس گروه تاريخ دانشگاه پشت ميز سخنرانی قرار گرفتم از مستمعين خواستم حوصله کنند تا در اين جلسه در موضوع تاريخ و رسالتمان برای کاربردی کردن آن گفتگو کنيم و گفتگو پيرامون موضوعات مورد علاقه ديگر دانشجويان را به وقتی ديگر بسپاريم و البته برای آن نيز اعلام آمادگی کردم .

مطالعه نحوه شکل گيری انجمن و فعاليت ها و برنامه هايش به عنوان يک نمونه از سازمانهای غير دولتی با رويکرد پژوهشی البته در فضای خارج از دانشگاه و ارتباطی که انجمن علمی تاريخ تربيت معلم و ساير انجمن ها و نهادهای هم هدف می توانند با آن برقرار کنند ُ توانست مورد توجه شرکت کنندگان قرار گيرد و طرح مشکلات و موانع ، آنان را در يک فضای عينی و واقع بينانه قرار داد . بروشورها ، بولتن ها و ساير انتشارات انجمن در اختيار آنان قرار گرفت . اما انتظار من از شنيدن سوالات و نظرات اين دانشجويان برآورده نشد و گفتگويی صورت نگرفت بلکه ما گفتيم و متاسفانه به دليل جوانی و بی تجربگی بچه ها و يا تازگی اين نوع برنامه ها و يا هر دليل ديگری چندان چيزی نشنيديم و نگاه پرسشگر بعضی از حاضرين مرا تا درب خروجی همراهی کرد و من در دل آرزو کردم که کاش به زودی فرصتی ديگر برای يک گفتگوی واقعی فراهم شود .