جشن سده در دهم بهمن ماه یعنی چهل روز پس از شب چله (یلدا) برگزار میشود. گفتهاند که این جشن به شادی چهلمین روز تولد خورشید گرفته میشده است. سبب دیگر این جشن را داستان کشف آتش توسط هوشنگ میدانند که در برخی از دستنویسهای شاهنامه آمده است و بسیاری از ایرانیان بر این باورند که جشن سده به یاد کشف آتش برگزار میشود. از سوی دیگر کسانی نیز از مصححان بزرگ شاهنامه، از جمله دکتر خالقیمطلق روایت کشف آتش در شاهنامه را جزو روایات الحاقی میدانند. به هرحال جشن سده از جشنهای باشکوه ایرانیان است و اگرچه هموطنان زردشتی ما این جشن را گرامی میدارند، اما از آن جا که در متون زردشتی در بارهی این جشن مطلبی نیامده است، شاید بهتر باشد بگوییم که جشن سده جشنی غیردینی و متعلق به همهی ایرانیان است.
آوردهاند که از بزرگترین دلایل برگزاری این جشن آرزوی مردمان برای رفتن سرما و کاسته شدن از شدت و حدت آن بوده است. در واقع آتش روشن کردن در این شب نشانی از مبارزه با سرماست. در زمان های دور مردم ایرانزمین بر پشت بامها و بر بلندای کوهها آتش میافروختند و همراه هم به خواندن سرودها و ترانههای زیبا میپرداختند. در جشن سده که هنوز در برخی نقاط ایران برگزار میشود، ایرانیان به بازیهای گروهی و سرودخوانی و روشن کردن آتش مشغول میشوند.
