من چه گویم یک رگم هوشیار نیست شرح آن یاری که او را یار نیست

مراسم نکوداشت بانوی تاریخ دان و تاریخ نگار، استاد مسلم تاریخ دکتر شیرین بیانی به همت انجمن زنان پژوهشگر تاریخ در سالن اجتماعات پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، برگزار شد.
گزارش اجمالی این مراسم را در بخش گزارش ها بخوانید.

یاد شیرین

نکو داشت مقام علمی و جایگاه فرهنگی شخصیت های والای علمی و فرهنگی کشورمان، چندی است که مورد توجه نهادها و مراکز مختلف دولتی و غیردولتی قرار گرفته است.

شاگردان تاریخ ایران نیز در انجمن زنان پژوهشگر تاریخ به منظور ادای بخشی از رسالت «قدر استاد نکو دانستن» برآنند تا در محفلی شاد و صمیمی در آستانه ولادت خاتم الانبیاء و المرسلین، رحمة للعالمین، خاطرات شیرین از استاد مسلم تاریخ و محقق و پژوهشگر برجسته این عرصه، دکتر شیرین بیانی را یادآور شوند.

شیرین بیانی به سال 1317ش. در تهران و در خانواده‌ای فرهنگی- سیاسی متولّد شد. پدرش دکتر خانبابا بیانی، استاد ممتاز دانشگاه تهران، بنیانگذار دانشگاه تبریز، بنیانگذار گروه آموزشی تاریخ دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، استقلال و توسعه‌ی بخش دانشسرای عالی (تربیت معلّم امروزی)؛ و صاحب تألیفات متعدد در زمینه‌ی تاریخ است. مادر وی باستان‌شناس، متخصّص سکّه‌شناسی، مدرّس رشته‌ی باستان‌شناسی و هنر دانشگاه تهران، موزه‌دار موزه‌ی ایران باستان (موزه‌ی ملّی ایران کنونی)، مؤلّف چند کتاب معتبر در باره‌ی سکّه و مُهر و مقالات متعدّد؛ و همچنین نقّاش می‌باشد؛ و خواهرش سوسن بیانی به کار تدریس در دانشگاه تهران در رشته‌ی باستان‌شناسی اشتغال دارد.

شیرین بیانی پس از اخذ دیپلم ادبی با رتبه‌ی اوّل از دبیرستان انوشیروان دادگر تهران؛ در سال 1336ش. وارد دانشگاه شد. دوره‌ی کارشناسی را در رشته‌ی تاریخ در دانشگاه تهران با رتبه‌ی اوّل، گذرانید. برای ادامه‌ی تحصیل به فرانسه رفت و در دانشگاه سُوربُن پاریس موفّق به اخذ دکتری در رشته‌ی تاریخ با درجه‌ی بسیار عالی، به سال 1342ش. گردید.

در سال 1343ش. وارد کادر آموزشی دانشگاه تهران، دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی، گروه آموزشی تاریخ شد؛ و در سال 1356ش. پس از طی مراحل معمول، به مرتبه‌ی استادی رسید. تخصّص وی در زمینه‌ی عهد مغول و مغول‌شناسی می‌باشد؛ ولی به ضرورت کار گروه تاریخ، تدریس تاریخ دوران باستان ایران را نیز از همان ابتدای ورود، عهده دار شد.

تألیفات وی عبارتند از:

1- تاریخ آل‌جلایر

2- زن در ایران عصر مغول

3- ایران در برخورد با مغول

4- هشت مقاله در زمینه‌ی تاریخ

5- شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان

6- مجموعه‌ی سه جلدی دین و دولت در ایران عهد مغول؛ که این مجموعه در سال 1375ش. بهترین کتاب سال ایران؛ و در همان سال بهترین کتاب سال دانشگاه تهران شناخته شد.

7- تیسفون و بغداد در گذر تاریخ

8- دین و دولت در عهد ساسانی و چند مقاله‌ی دیگر

9- تاریخ ایلخانان در ایران

10- تاریخ ایران باستان – از ورود آریائیها تا سقوط هخامنشیان

11- دمساز دوصد کیش – درباره‌ی مولانا جلال‌الدّین

12- پنجره‌ای رو به تاریخ – نوزده مقاله

13- سعدی، خاک شیراز و بوی عشق (زیر چاپ)

ترجمه‌ها:

1- نظام اجتماعی مغولان – فئودالیسم خانه‌به‌دوشی

2- چنگیزخان

3- تاریخ سرّی مغولان

4- تاریخ عیلام

حدود بیست مقاله که در مجموعه‌ها و مجلّات معتبر داخلی و خارجی به چاپ رسیده است. حدود چهل سخنرانی ایراد شده در مجامع بین‌المللی و داخلی؛ که اغلب آنها به چاپ رسیده است.

شیرین بیانی به بیست وهفت کشور سفر تحقیقاتی داشته؛ و به اخذ بیش از بیست تقدیرنامه (لوح تقدیر) از مؤسّسات فرهنگی و دانشگاهها نائل آمده است. در دی ماه سال 1382ش. طی مراسم بزرگداشتی از جانب "انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران" به اخذ "لوح تقدیر" و جایزه نائل آمده؛ و نام وی در فهرست "مفاخر فرهنگی ایران" ثبت گردیده است؛ و به همین مناسبت تمبر یادبودی از وی به چاپ رسیده است. وی استاد راهنمای هفت رساله‌ی دکتری و بیش از بیست رساله‌ی کارشناسی ارشد بوده؛ و سرانجام در سال 1386ش. به افتخار بازنشستگی نائل آمده است؛ ولی همچنان به کار پژوهش، تألیف کتاب، مقاله، ایراد سخنرانی و راهنمائی دانشجویان اشتغال دارد.

انجمن زنان پژوهشگر تاریخ با همكاری پژوهشگاه امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی طی برنامه نیم روزه­ای (روز سه شنبه 11/12/1388 ساعت 16-19)در سالن اجتماعات این پژوهشگاه و در جمع اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و علاقمندان و شاگردان استاد پیشکسوت و فرزانه تاریخ، دکتر شیرین بیانی، یاد شیرینش را گرامی می­دارد.

سخنرانان این برنامه دکتر منصوره اتحادیه، دکتر ژاله آموزگار، دکتر ایرج ناصری تنهاتن و دکتر محمد حسین منظورالاجداد و نیز همسر ادیب و فاضل ایشان آقای دکتر محمد اسلامی ندوشن خواهند بود که پیرامون شخصیت و آثار این محقق و تاریخ نگار ارجمند، سخن خواهند گفت.

در این برنامه همچنین گزارش سخنرانی های ماهانه سال آینده نیز ارائه خواهد شد.

گزارش برگزاری سمینار زن در تاریخ اسلام (2)

گزارش اختصاری برگزاری سمینار زن در تاریخ اسلام (2) را در بخش گزارش ها بخوانید.

انجمن و مشارکت در برگزاری اولین همایش کارآفرینی اجتماعی

روز چهارشنبه پنجم اسفند ماه، ششمين همايش سالانه‌ي انجمن زنان مدير کارآفرين با موضوع کارآفريني اجتماعي در مؤسسه‌ي نيکوکاري رعد برگزار شد.
در اين همايش که با همکاري شهرداري تهران، پست بانک و چند مؤسسه‌‌ي خصوصي و نهاد اجتماعي از جمله انجمن زنان پژوهشگر تاريخ برگزار شد، مقالاتي در باب تاريخچه و مفهوم‌شناسي کارآفريني و ارائه‌ي وضعيت موجود کارآفريني اجتماعي در ايران ارائه شد. همچنين کيس‌ها (مطالعات موردي) مرتبط با اين حوزه ارائه شد و کارآفرينان اجتماعي به تشريح داستان کسب و کار خود از ابتدا تا امروز همراه با تجارب موفق و ناموفق و روند توسعه فعاليت‌هايشان پرداختند، خانم ملاح، مادر محيط زيست ايران، خانم سعيده قدس از محک و کارآفريناني از استان گلستان به سخنراني پرداختند و در بخش ميزگرد، چالش‌هاي پيش روي کارآفرينان اجتماعي مورد بحث و گفتگوي شرکت‌کنندگان، از جمله خانم دکتر فيروزه صابر و صفورا فرهنگ‌خواه و آقايان دکتر واعظ مهدوي و زارعي قرار گرفت و در پايان، لوح تقدير و يادمان همايش به شرکت‌کنندگان در ميز گرد، کارآفرينان اجتماعي منتخب و اعضاي هيأت علمي و صاحبان مقاله و نيز حاميان و مشارکت‌کنندگان تقديم شد.
لازم به ذکر است در نمايشگاه جنبي، انجمن موفق به معرفي اهداف و فعاليت‌هاي خود و ارائه‌ي آثار فرهنگي (کتب و نشريات) شد و لوح تقدير و يادمان همايش نيز به نماينده‌ي انجمن اهدا شد.

فعالیت های آتی کمیته پژوهش

جلسه‌ي کميته‌ي پژوهش انجمن در دفتر دکتر منصوره اتحاديه مسئول کميته در دفتر نشر تاريخ ايران برگزار شد. در اين جلسه که با حضور اعضاي کميته تشکيل شد، برنامه‌هاي آتي مورد مشورت و بررسي قرار گرفت. فعال شدن بخش ترجمه با هدف ترجمه‌ي تأليفات تاريخي در حوزه‌ي زنان و تاريخ ايران از زبان انگليسي به فارسي و بالعکس، تمرکز بر دو حوزه‌ي سندشناسي و تاريخ شفاهي به منظور ايجاد آمادگي هر چه بيشتر انجمن و اعضاي آن براي پنجمين سمينار بين‌المللي زن در تاريخ اسلام که مرتبط با دوره‌ي معاصر خواهد بود، انتشار کتاب مقالات سمينارهاي برگزار شده و نظم دادن و سرعت بخشيدن هر چه بيشتر به بخش انتشارات، به‌ويژه چاپ مقالات و سخنراني‌هاي منتخب و هماهنگ کردن بيشتر کميته‌هاي آموزش و پژوهش و طرح و برنامه از موضوعات مطرح شده در اين جلسه بود.
در اين جلسه مقرر شد خانم دکتر سيمين فصيحي با پذيرش بخش ترجمه، در مرحله مقدماتي مقالاتي را که بدين منظور مناسب مي دانند در اختيار مترجمين معرفي شده قرار دهند. مقرر شد خانم مريم جواهري با بررسي اوليه‌ي لوح فشرده‌ي فهرست اسناد زنان، گزارشي از امکان مطالعه متمرکز بر روي آنان به کميته ارائه دهند و امکان چاپ هر چه سريع¬تر مقالات سمينارها نيز توسط هيأت مديره مورد بررسي قرار گيرد. به منظور آشنايي هر چه بيشتر با دو حوزه‌ي سندشناسي و تاريخ شفاهي نيز برگزاري کارگاه¬هاي آموزشي با همکاري کميته آموزش مورد تأکيد قرار گرفت.

تصمیم های هیات مدیره برای برنامه های آخرین فصل سال

در جلسات زمستاني هيئت مديره¬ی انجمن که در محل دفتر انجمن و با حضور اعضاي هيئت مديره برگزار شد، در ارتباط با نشست¬هاي ماهانه و موضوعات سخنراني¬ها و سخنران¬ها گفتگو بعمل آمد. برگزاري کارگاه هاي آموزشي در موضوع مکاتب تاريخ¬نگاري و تاريخ¬شفاهي، تقدير از حاميان سمينار زن در تاريخ اسلام و تهيه و ارسال گزارش سمينار براي آنان و برگزاري مراسم بزرگداشت مقام علمي و فرهنگي استاد مسلم تاريخ دکتر شيرين بياني و نحوه¬ی اجراي آن از مسائلي بود که مورد گفتگو و تصميم¬گيري قرار گرفت. برگزاري جلسه نقد و بررسي علمي و اجرايي سمينار نيز از مصوبات جلسه دي¬ ماه هيئت مديره بود که در پايان همان ماه با حضور اعضاي هيئت و اعضاي کميته هاي دبيرخانه در منزل دبير سمينار تشکيل شد و طي ساعاتي طولاني حاضرين به ارائه نقد و نظر پيرامون نحوه اجراي سمينار و کيفيت مقالات و چگونگي ارائه آن پرداختند و همه به اتفاق نفس برگزاري سمينار را در شرايط موجود و علير¬غم تنگناها و محدوديت هاي پيش رو ارزشمند دانسته به خود و به همه¬ی دست¬اندرکاران و همکاران و جامعه علمي و پژوهشي کشور تبريک گفتند. در نشست اخير هيئت مديره نيز پس از موافقت البته همراه با اکراه استاد ارجمند دکتر بياني، براي برگزاري ديداري صميمانه به منظور نکوداشت مقام استاد و ارائه خاطرات شيرين شاگردان وي، با تقسيم کاري¬ای که صورت گرفت انجمن به استقبال يکي از بهترين برنامه هاي خود رفت که در راستاي اهداف و رسالت خويش یعنی ارتقا سطح علمي و فرهنگي اعضا و کمک به اعتلاي فرهنگ و تاريخ کشورمان است.

دیدار شیرین

روز شنبه هفدهمین روز بهمن 1388 برای اعضاء هیأت مدیره و جمعی از اعضای انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، روزی تاریخی بود.
حضوری گرم و دیدار با استادی صمیمی و مهربان و بی آآلایش در خانه خودش که این بار درب آن را با محبت به روی شاگردانش گشوده شود.
چه کسی است که تاریخ را بشناسد و شیرین بیانی را نشاناسد. استاد ارجمندی که فقط شاگردان بلا واسطه اش با خلق نرم و خوی مهربانش آشنا نیستند بلکه هرکس از او تنها آوازه ای شنیده باشد، این آوازه نیک است و تحسین آمیز
روز شنبه، در هفدهمین روز بهمن ماه امسال درست هفت روز پس از جشن سده شاگردان معلم تاریخ گرد او جمع شدند تا یک بار دیگر دستش را ببوسند و از باب قدرشناسی تمنای حضورش را در دیداری شیرین باشند که امکان حضور تعداد بیشتری از شاگردان و دوست دارانش که عاشق وطن عزیزشان ایران و دلبسته تاریخ کهن و فرهنگ و تمدن سترگ آن هستند، فراهم باشد.
استاد با همان تواضع همیشگی در تلاش بود که به نحوی شایسته جواب رد را بدهد و چون توفیق نیافت از همراه زندگیش و همسرش استاد مسلم زبان و ادبیات پارسی دکتر اسلامی ندوشن مدد بگیرد اما خواهش های شاگردان درس آموز که سال ها کام تشنه شان را جرعه های دانش محبت آلود استاد، سیراب کرده بود و حالا عطش دریافتی بیشتر در سرمای زمستان روانه خانه استادشان نموده بود دست تمنا بر آستان شریک سفر توفیق آمیز معلم شان دراز کردند و هر چه ترانه و سرود عاشقانه به یاد داشتند به میدان آوردند تا دست آخر دیدار شیرین در یازدهم اسفند ماه امسال تصدیق شد به عون الله تعالی و با آرزوی برنامه ای در خور شأن استاد.